Strategiczna rola węchu

0
426
Strategiczna rola węchu

Węch, jako jeden z najpierwotniejszych zmysłów, ostrzega przed niebezpieczeństwem. Pożar, wyciek gazu, nieświeże jedzenie nie stanowią dla niego przeszkody. Węch jest też nierozerwalnie powiązany z emocjami i pamięcią. Wystarczy nuta dawno nieodczuwanego zapachu, by przenieść się do błogich chwil dzieciństwa.

Zrozumieć węch
Zrozumienie podstawowych mechanizmów stojących za zmysłem węchu było przedmiotem wielu rozpraw naukowych. Węch badano. Przeprowadzano nad nim liczne eksperymenty. Przełomowa okazała się analiza naukowców Richarda Axela i Lindy Buck, za którą otrzymali Nagrodę Nobla. Opisali oni działanie nabłonka i opuszki węchowej oraz zobrazowali, w jaki sposób mózg człowieka rozpoznaje zapachy.

Ranga węchu
Ludzki zmysł powonienia nie jest tak wyćwiczony i czuły jak zwierzęcy. Większość z nas polega głównie na wzroku i słuchu. Nie przywiązujemy większej wagi do zmysłu powonienia i nie zdajemy sobie sprawy, że jesteśmy w stanie wykryć aż 10 tysięcy różnych zapachów. A to błąd. Wystarczy obejrzeć się stulecia wstecz, by zrozumieć, że węch był integralnym etapem ewolucji. Dzięki węchowi wielu przetrwało. Powonienie pozwalało odnaleźć pożywienie i wodę. Pozwalało się komunikować.

Węch współcześnie
Jak to wygląda obecnie? Pierwotne przeznaczenie powonienia zeszło na dalszy plan. Teraz każdy chce oczarować i zaintrygować płeć przeciwną. Dlatego na czoło wysunął się przemysł perfumeryjny. Każdy chce zasmakować luksusu i wygody, dlatego perfumuje się najdziwniejsze produkty (chociażby opony). Dzięki zapachowi utrwala się obraz miejsca czy produktu. Kupując w aromatyzowanym pomieszczeniu, czujemy się dobrze, czujemy się dowartościowani. Wzrasta szansa, że kupimy tam ponownie. Przyjemne zapachy niejednokrotnie pomagają w podejmowaniu decyzji. Bez względu, czy dotyczą one kupna samochodu, czy wyboru miejsca rekonwalescencji.

Powiązania węchu ze smakiem
Węch jest ściśle związany ze smakiem. Blisko 80% smaków, które rozróżniamy, rozpoznajemy dzięki powonieniu. Na pewno znasz tę sytuację, gdy z powodu choroby oddychasz przez usta i nie jesteś w stanie rozszyfrować, jak coś smakowało. Gdy zmysł węchu jest w jakiś sposób zaburzony, nawyki żywieniowe mogą się drastycznie zmienić. Nie ma zapachu, nie ma smaku. Trzeba na własną rękę dodawać przypraw. Prym wiedzie sól. A stąd już blisko do poważnych konsekwencji zdrowotnych – podwyższone ciśnienie krwi, dolegliwości nerek, problemy z sercem.
A co w przypadku, gdy ktoś utraci węch całkowicie? Takie osoby narażone są na depresję i poważniejsze choroby, jak Alzheimer czy choroba Parkinsona.